Ναξος και Μικρες Κυκλαδες

 

HiReach – ποιοι ειμαστε?

Το HiReach είναι μία τριετής (2017-2020) δράση για την Έρευνα και την Καινοτομία στα πλαίσια του Προγράμματος Πλαισίου της ΕΕ για την Έρευνα και την Καινοτομία «Horizon 2020». Το HiReach εστιάζει στην ανάπτυξη νέων εργαλείων και επιχειρησιακών μοντέλων για τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε περιοχές προτεραιότητας. Η δράση θα επιχειρήσει να ομαδοποιήσει και να αναμίξει τα διασκορπισμένα και ασυντόνιστα ταξιδιωτικά αιτήματα και να ανταποκριθεί στις ανάγκες ποικίλων ευάλωτων κοινωνικών ομάδων με στόχο τη συμμετοχική κινητικότητα.

Οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες-στόχοι του HiReach είναι:

  • Άτομα με προσωρινά ή μόνιμα μειωμένη κινητικότητα
  • Παιδιά και νέοι
  • Ηλικιωμένοι
  • Μετανάστες και εθνοτικές μειονότητες
  • Χαμηλόμισθοι και άνεργοι
  • Κάτοικοι αγροτικών και υποβαθμισμένων περιοχών

Το HiReach σκοπεύει:

  • Να αναζητήσει βιώσιμα επιχειρησιακά μοντέλα για μικρής κλίμακας, αυτόνομες και εύκολα αναπαραγόμενες υπηρεσίες μετακινήσεων, σε προσιτές τιμές και/ή με ελάχιστες επιδοτήσεις
  • Να αναπτύξει διαδικασίες κοινωνικής καινοτομίας μέσω μιας εις βάθος (μικρο)ανάλυσης των δυνατοτήτων και των στάσεων των ποικίλων κοινωνικών ομάδων.
  • Να ενθαρρύνει την άμεση εμπλοκή των κοινωνικών ομάδων ως συν-χρηστών και συν-ιδιοκτητών των προτεινόμενων λύσεων μετακινήσεων.
  • Να ερευνήσει και να δοκιμάσει νέες, δημιουργικές λύσεις από εταιρείες start-up και καινοτόμους επιχειρηματίες.
  • Να παρέχει εργαλεία ελεύθερου λογισμικού, καθοδήγηση και υποστήριξη στους προγραμματιστές, καθώς και πλατφόρμες πειραματισμού για τις νέες λύσεις μετακινήσεων.

 

Ερευνα πεδιου

Σε κάθε μελέτη περίπτωσης, η φάση της ανάλυσης θα περιλαμβάνει:

  • δημόσια διαβούλευση με τις τοπικές αρχές, τα ταξιδιωτικά γραφεία, αντιπροσώπους των ομάδων συμφερόντων (ΑΜΕΑ, άνεργοι, παιδιά, ηλικιωμένοι, μετανάστες, άλλοι ευάλωτοι πολίτες)
  • τον καθορισμό των ομάδων εστίασης
  • εις βάθος συνεντεύξεις με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως επαγγελματίες και οργανώσεις

Για να διεξάγει μικρο-ανάλυση, δηλαδή να εντοπίσει και να κατανοήσει τις ανάγκες συγκεκριμένων υπο-ομάδων, το HiReach θα βασιστεί στις μελέτες περιπτώσεων, τις εμπειρίες τους, καθώς και στα υπάρχοντα τοπικά δίκτυα μετακινήσεων.

 

HiReach στον Δημο της Ναξου και Μικρων Κυκλαδων

Ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων είναι δήμος της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που περιλαμβάνει τη Νάξο και τα νησιά των Μικρών Κυκλάδων Δονούσα, Κουφονήσια, Κέρος, Σχοινούσα και Ηρακλειά. Η έκταση του Δήμου, που βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του Αιγαίου Πελάγου, είναι 495,76 τ.χλμ. και ο πληθυσμός του 18.904 κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Η Νάξος είναι το μεγαλύτερο σε έκταση νησί των Κυκλάδων (428 τετρ. χλμ. και μήκος ακτών 91 χλμ.). Η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα του νησιού είναι η Χώρα ή Νάξος, με 7.070 κατοίκους (απογραφή 2011). Το χαρακτηριστικό της Νάξου είναι οι έντονες εναλλαγές τοπίων που συνδυάζουν κοιλάδες και λιβάδια με τα υψηλότερα των Κυκλάδων βουνά, οροπέδια και δάση, αλλά και τις ατελείωτες παραλίες της νοτιοδυτικής ακτής. Λόγω της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς και της φυσικής του ομορφιάς, η Νάξος έχει γίνει πολύ δημοφιλής τουριστικός προορισμός. 

Το νησί της Νάξου λειτουργεί ως το διοικητικό κέντρο και το συγκοινωνιακό κέντρο του νησιωτικού συμπλέγματος. Πρόκειται για μια κυρίως αγροτική περιοχή με διασκορπισμένη οικιστική δομή. Η πυκνότητα του πληθυσμού στις Κυκλάδες (συμπεριλαμβανομένης της Νάξου) είναι 49 κάτοικοι / τετρ. χλμ.

Κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά

Η γεωγραφική απομόνωση που χαρακτηρίζει τα νησιά λόγο της ασυνέχειας στο χώρο συνδυάζεται συχνά με άλλους αρνητικούς παράγοντες που οδηγούν στο φαινόμενο της «διπλής απομόνωσης», για παράδειγμα τα πιο απομακρυσμένα χωριά ενός νησιού με ανεπαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες και ακατάλληλες υποδομές. Ο χωρικός κατακερματισμός των νησιωτικών συμπλεγμάτων δυσκολεύει την πρόσβαση σε υποδομές εκπαιδευτικού, υγειονομικού και κοινωνικού χαρακτήρα αναγκάζοντας συχνά τους κατοίκους να διανύσουν σημαντικές αποστάσεις για να εξυπηρετηθούν. Δημιουργούνται έτσι προβλήματα κινητικότητας και προσβασιμότητας. Το φαινόμενο αυτό ενισχύεται για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες όπως είναι τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι γυναίκες.

Έντονη περιφερειακότητα και απομόνωση εξηγούν τις διαφοροποιήσεις στην ανάπτυξη που παρατηρείται στα νησιά σε σύγκριση με τις ηπειρωτικές περιοχές της χώρας, μεταξύ μεγάλων και μικρών νησιών στο ίδιο σύμπλεγμα νησιών αλλά και εντός των ιδίων νησιών στις εσωτερικές τους ζώνες λόγω περιορισμένης προσβασιμότητας.

Τα τελευταία χρόνια το παραθαλάσσιο τμήμα της Νάξου παρουσιάζει έντονη ανάπτυξη κυρίως στον τομέα του τουρισμού και των κατασκευών με τα εισοδήματα και το επίπεδο ζωής συνεχώς να αυξάνονται σε αυτές τις περιοχές. Αυτό δημιουργεί μια αντίθεση με τις ορεινές περιοχές όπου κάτοικοι που απασχολούνται κυρίως στην γεωργία και την κτηνοτροφία σταδιακά εγκαταλείπουν τις περιοχές τους.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της περιοχής του Νότιου Αιγαίου (περιλαμβανόμενου και του Δήμου της Νάξου) ανήλθε το 2015 σε €21.900. Το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ προέρχεται από δραστηριότητες στον τομέα του τουρισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2016 το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού ανήλθε σε 37,5%, ποσοστό υψηλότερο από αυτό του συνόλου της χώρας 35,5%. 

Ιδιαιτερότητες μετακινήσεων στο εσωτερικό του Δήμου

Οι μετακινήσεις στο εσωτερικό του νησιού της Νάξου διεξάγονται κυρίως με ιδιωτικά αυτοκίνητα, ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, τοπικά ΤΑΞΙ και λεωφορεία δημοσίας χρήσης (ΚΤΕΛ). Παρά τις βελτιώσεις που έχει υποστεί το οδικό δίκτυο τα τελευταία χρόνια με διανοίξεις νέων δρόμων και βελτιώσεις των ήδη υπαρχόντων, υπάρχουν ακόμα σημαντικά προβλήματα κυρίως στην σύνδεση των πιο απομακρυσμένων χωριών μεταξύ τους και με την Χώρα της Νάξου. Οι δημόσιες συγκοινωνίες  παρουσιάζουν πολλές ελλείψεις σε δρομολόγια, τα οχήματα είναι συχνά αρκετά παλιάς τεχνολογίας και περιορισμένου αριθμού. Αυτό το γεγονός σε συνδυασμό με το προβληματικό οδικό δίκτυο έχει ως συνέπεια η εξυπηρέτηση των επιβατών να είναι ανεπαρκής. Επιπρόσθετα, το δίκτυο των δημοσίων μεταφορών δεν καλύπτει ολόκληρο το νησί με αποτέλεσμα κάποιες περιοχές να παραμένουν δυσπρόσιτες.  

Παρουσιάζεται επίσης σημαντική διακύμανση στον αριθμό των ατόμων που εξυπηρετούνται από τις δημόσιες συγκοινωνίες λόγω της έντονης εποχικότητας και υποδοχής μεγάλου αριθμού τουριστών κατά τους θερινούς μήνες. Οι τουριστικές ροές στις υψηλές περιόδους ζήτησης και η εμπορική δραστηριότητα στην περιοχή του λιμανιού στην πρωτεύουσα του νησιού σε συνδυασμό με  την ανεπάρκεια των δημόσιων μεταφορών δημιουργούν μια δύσκολη κατάσταση.

Όσον αφορά τα νησιά που ανήκουν στο σύμπλεγμα των μικρών Κυκλάδων η σύνδεση με τη Νάξο γίνεται μέσω βασικών θαλάσσιων μεταφορών αλλά και με χρήση μικρών σκαφών. Σχετικά με τις μετακινήσεις στο εσωτερικό των τεσσάρων κατοικημένων νησιών, το μικρό τους μέγεθος επιτρέπει στους κατοίκους και χιλιάδες τουρίστες να μετακινούνται με ποδήλατο ή περπατώντας.

Πρωτοβουλίες για την βιώσιμη κινητικότητα

Η πορεία προς τη βιώσιμη κινητικότητα αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για τον Δήμο της Νάξου. Για το σκοπό αυτό ο Δήμος σκοπεύει να δρομολογήσει ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Έξυπνων Μεταφορών με Υπηρεσίες Τηλεματικής ενώ προγραμματίζεται να διεξαχθεί το πρώτο Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) μέσα στο 2018.

Το έργο του HiReach για την βελτίωση κινητικότητας στην Νάξο και Μικρές Κυκλάδες

Η ομάδα του HiReach σε συνεργασία και με την υποστήριξη του CIVINET CY-EL και του Δήμου της Νάξου καλείται να εξετάσει σε βάθος τις αυξανόμενες ανάγκες μετακίνησης των κατοίκων του Δήμου  εστιάζοντας στις  πιο ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες όπως είναι οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με προβλήματα κινητικότητας, οι γυναίκες, οι νέοι,  τα παιδιά και τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Για αυτό το σκοπό θα διεξαχθεί έρευνα πεδίου ώστε  να καταγραφούν τα εμπόδια στις  καθημερινές  τους μετακινήσεις και να βρεθούν  λύσεις προσαρμοσμένες και εστιασμένες στις ανάγκες των ομάδων αυτών.

Η στρατηγική του HiReach θα επικεντρωθεί στην τροποποίηση του συστήματος κινητικότητας ως θεμελιώδους μοχλού της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και θα δώσει ιδιαίτερο βάρος στην συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και τα δίκτυα κατοίκων για να επιτευχθούν όσο γίνεται υψηλότερα επίπεδα υπηρεσιών προσαρμοσμένα στις ανάγκες της περιοχής. Τα συμπεράσματα και οι προτεινόμενες λύσεις που θα προκύψουν θα αποτελέσουν σημαντική πηγή πληροφορίας και για άλλες περιοχές της Ευρώπης με παρόμοιες ανάγκες και προκλήσεις.

Η ομαδα μας στην περιοχη

 

                                               

CIVINET CY-EL: Δίκτυο ΟΤΑ για την Βιώσιμη Κινητικότητα σε Ελλάδα & Κύπρο


Δίκτυο Αειφόρων Νήσων: ΔΑΦΝΗ                                                                Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων        

 

 

Επικοινωνια

Ντάρια Ρουμπλόβα
INTRASOFT International
Dariya.Rublova@intrasoft-intl.com

logo_inverse

is loading the page...